Monday, July 21, 2025

 

Postcard Bilang Kasangkapan sa Pagtuturo

Isinulat ni: Rodrigo P. de Vera, Jr., EdD

Master Teacher I, Benigno V. Aldana National High School

Pozorrubio, Pangasinan

 

Bilang guro naranasan mo na bang gumamit ng postcard sa iyong pagtuturo?

Ano ang postcard? Ang postcard ay isa sa mga pangunahing libangan ng mga tao sa buong mundo maliban sa philately at numismatics. Mga karaniwan na makikita na imahe sa harapan ng postcard ay mga larawan ng magagandang pasyalan, mga kilalang tao gaya ng mga hari at reyna, president, mga bayani, siyentista, kompositor, mga artista at iba pa. Makakakita ka rin ng mga iba’t ibang uri ng hayop, mga halaman at puno at marami pang iba. Sadyang nakakaaliw ang mangolekta nito lalo na kapag may mga kamag-anak kayo na nagtatrabaho sa abroad. Pwede kang humingi sa kanila nito at padalhan ka nila nito.

Bilang isang guro ay matagal na akong gumagamit ng postcard sa mga asignaturang aking tinuturuan. Masasabi ko na mabisa ang paggamit ng postcard sa pagtuturo. Mabisa itong gamit sa pagtuturo ng kasaysayan  dahil taglay ng postcard ang mga tema gaya ng mga makasaysayang lugar, magagandang tanawin, mga bayani, mga president, mga hari at reyna, at iba pang mga tema na may kaugnayan sa kasaysayan.

Sa pagtuturo ng asignaturang Science, pwede kang magpakita ng mga larawan ng mga siyentista, mga iba’t ibang uri ng hayop, tanim, at mga bagay-bagay na makikita natin sa ating paligid o sa dagat. Maging ang mga planeta at kalawakan ay makikita rin natin sa postcard.

Sa pagtuturo ng TLE, inilalarawan din sa postcard ang mga pagkain at recipe, iba’t ibang uri ng hanapbuhay, mga gamit sa kusina at iba pang may kaugnayan sa asignaturang ito.

Sa pagtutro naman ng MAPEH, makakakita ka din ng postcards na nagpapakita ng iba’t ibang laro, mga sikat na atleta, mga kagamitan sa paglalaro, mga iba’t ibang uri ng instrumenting pangmusika.

Sa pagtuturo naman ng mga asignaturang Filipino at Ingles, inilalarawan din sa postcard ang mga dakilang manunulat ng ating kasaysayan at makabagong henerasyon gaya ni Dr. Jose Rizal at ang kanyang mga obra maestra gaya ng Noli Me Tangere at  El Filibusterismo. Sa pagsusulat ng malikhaing gawa, pwedeng ipagamit ang likod ng postcard sa paglikha nila ng tula o written poetry. Pwede pa rin nating buhayin ang pagpapalitan ng sulat sa ating kapwa kahit na halos lahat ay gumagamit na ng messenger sa kanilang Facebook account. Mas matagal ang buhay ng postcard kaysa sa messenger dahil pwede mong itago ang postcard sa habang panahon pero ay messenger sa FB ay pwedeng mong mabura at matabunan ang mga mensahe na iyong sinulat.

Halina at gumamit uli tayo ng postcard sa pagtuturo!

 

 

 

Ang Paglalakbay Bilang Tulay sa Pagtuturo

Isinulat ni: Rodrigo P. de Vera, Jr., EdD

Master Teacher I, Benigno V. Aldana National High School

Pozorrubio, Pangasinan

 

Mahilig ba kayong maglakbay? Hanggang saan na ba ang narating ninyo sa Pilipinas?

Alam ba ninyo na ang pagiging manlalakbay natin at bilang isang guro ay napakalaking tulong nito sa ating pagtuturo?

Masaya ang maglakbay. Halos bahagi na ang buhay natin ang maglakbay. Araw-araw tayo ay sumasakay sa traysikel, dyip, at bus. Dito pa lamang ay marami ka nang mapapansin mula sa kalsada hanggang sa loob ng iyong sinasakyan. Maging mapagmatyag lamang sa iyong paligid at may matutunan ka sa iyong pagmamasid. Magagamit natin ang pagmamasid bilang kasangkapan sa pagsusulat gamit ang paglalarawan.

Ang paglalarawan ay isang estratehiya na ginangamit sa pagsusulat na ginagamitan natin ng ating mga pandama. Halimbawa bilang pagsasanay sa pagsusulat ng sanaysay ay pwede mong ipalarawan sa mga mag-aaral ang isang lugar na kanilang napuntahan na gaya ng Siyudad ng Baguio, Siyudad ng Vigan at iba pang mga lugar na kanilang napuntahan. Hindi na mahirapan pa sa pagsusulat ang mga mag-aaral dahil pwede na nilang ikuwento ang kanilang karanasan sa pamamasyal sa isang lugar.

Habang tayo ay naglalakbay ay makakasalamuha tayo ng iba’t ibang tao. Ang mga kapwa pasahero mo sa loob ng sasakyan ay pwede mong maging tauhan sa iyong maikling kuwento. Bawat pasahero ay may kuwento sa kanilang buhay. Ang kaunting pagpapakilala mo sa kanila at ang kaunting kaalaman tungkol sa kanilang buhay ay pwede mong magamit sa hinaharap. Kailangan mo lang ang pagpapakilala sa kanila.  Makipagkuwento ka sa kanila at mula dito ay dadaloy na ang mga impormasyon tungkol sa buhay at karanasan sa buhay. Maaari kang makasabay na pasahero na dayo pala sa inyong lugar. Maaaring ang bagong kakilala mo na ito ay  galing pa pala sa Mindanao at napadpad lang sa inyong lugar dahil sa hirap ng buhay sa lugar nila at kailangan niya na makipagsapalaran sa buhay o kaya ay nakapag-asawa siya ng iyong kababayan. Baka pwedeng maging materyales ito sa pagsusulat mo ng isang maikling kuwento.

Kapag kayo naman ay napasama sa isang field trip, huwag lang puro kasiyahan ang iyong inaatupag. Para maging kapakipakinabang ang iyong pagsali sa gawain na ito ay magdala ka ng kamera at idokumento ang iyong paglalakbay. Ang pagkuha ng larawan ng mga tao sa lugar o kaya mga tanawin ay sadyang napakagandang ebidensiya at patunay ito na hindi mo lamang gawa-gawa ang mga kuwento sa buhay mo. Di ba mas kapakapaniwala na mayroon kang larawan na ipapakita sa iyong klase at mas marami ka pang maibabahagi na hindi nakasulat sa kanilang libro. Gaya halimbawa ng Hanging Coffins ng Sagada akala ko sa bangin talaga nakasabit ang mga kabaong pero ang katotohanan ay nakasabit lang pala sila sa gilid ng bundok at pwede mo palang mahawakan ang ibang mga kabaong.

Kaya ano pa ang iyong hinihintay, tayo na at umpisahan na natin ang maglakbay!

 

 

Karanasan Bilang Tulay sa Pagsusulat

Isinulat ni: Rodrigo P. de Vera, Jr., EdD

Master Teacher I, Benigno V. Aldana National High School

Pozorrubio, Pangasinan

 

Mahilig ba kayong magsulat ng isang maikling kuwento o nobela?  Ang pagsusulat ay isang kasanayan na hindi ganoon kadaling angkinin nino man. Ito ay bunga ng mahabang proseso. Hindi ito kayang makamit sa isang upuan laman. Ito ay bunga ng mahabang panahon nang pagsasanay gamit ang utak, damdamin at determinasyon.

Ang pagiging isang magaling na manunulat ay bunga ng mahabang karanasan. Ang kanilang obra maestra na panulat ay bunga ito ng kanilang mahabang pagsasanay gamit ang buhay na alaala ng nakaraan. Humuhugot ang bawat manunulat sa kanilang karanasan sa nakaraan upang mabuo ang kuwento sa likod ng mga tauhan na likhang isip nila. Hindi man sila nauugnay sa mga totoong tao pero taglay ng bawat tauhan sa kuwento ang katauhan ng isang tunay na tao. Sila ay nabibigyan ng buhay ng bawat manunulat.

Hindi lamang sapat sa mga manunulat ang kaalaman sa iba’t ibang bahagi ng kuwento. Bawat manunulat ay alam ang katangian at bahagi ng isang maikling kuwento o nobela pero hindi sila ganoon kadali na magsulat ng isang kuwento dahil hindi lahat ay biniyayaan ng kasanayan sa pagsusulat.

Alam ba ninyo na ang pangunahing sangkap sa pagsusulat ay dapat nagtataglay ka ng isang malawak na karanasan. Ang karanasan na ito ay maaaring karanasan mo mismo bilang isang tao at karanasan mismo ng inyong mga mahal sa buhay, kamag-anak, kapitbahay, mga kaklase o karanasan ng kahit sino. Kapag pinagtagpi-tagpi mo ang mga iba’t ibang karanasan ng mga taong iyong nakahalubilo ay makakabuo ka ng isang magandang kuwento ng buhay. Nagbibigay buhay sa mga tauhan sa iyong kuwento ay ang pagpapakita ng iba’t ibang emosyon ng bawat tauhan sa kuwento na sila rin ay marunong masaktan, tumawa, magalit, magpatawad at mangarap sa buhay.

Ang mga dakilang manunulat ay humuhugot sila sa kanilang karanasan mismo o sa kanilang pagmamasid sa kanilang kapaligiran. Ang mga karanasan natin sa buhay gaya ng kahirapan, salot, digmaan, at kalamidad ay maaaring tema sa iyong pagsusulat ng isang obra maestra. Dito humuhugot ng kanilang inspirasyon sa pagsusulat ng mga dakila nating mga manunulat.

Kaya kung nanaisin mo na maging isang mahusay na manunulat sa hinaharap kailangan mong mag-ipon ng sapat na karanasan sa buhay para makabuo ka rin ng mga kuwento na hango mismo sa iyong karanasan   o karanasan ng iba. Para mapaghusay mo pa ang pagsusulat kailangan mo rin ng mahabang pasensiya sa pagbabasa ng iba’t ibang kuwento ng mga  manunulat dahil makakapulot ka rin ng ideya kung paano bubuhayin ang bawat tauhan sa iyong kuwento na mag-iiwan ng tatak sa bawat magbabasa ng iyong kuwento. Kaya tatanggapin natin ang bawat karanasan natin sa buhay maganda man ito o isang bangungot ay magagamit at magagamit pa rin natin ito bilang dagdag sustansiya sa masalimuot na kuwento ng buhay manunulat.

 

 

Selyo  Bilang Gamit Sa Pagtuturo

Isinulat ni: Rodrigo P. de Vera, Jr., EdD

Master Teacher I, Benigno V. Aldana National High School

Pozorrubio, Pangasinan

 

Alam ba ninyo ang selyo? Ito ang katanungan ko minsan sa aking mga estudyante. Halos lahat sa kanila ay hindi alam kung ano ang selyo. Ito marahil ang epekto ng social media na hindi na halos pinapansin ang pagpapadala ng sulat sa post office para maghulog ng sulat at dinadaan na lang sa text messages o kaya sa FB messenger ang kanilang mga mensahe sa kanilang mga mahal sa buhay, mga kamag-anak o mga kaibigan na nasa malalayong lugar o ibayong dagat.

Para sa kaalaman ng lahat, ang selyo o stamp sa Ingles ay isang maliit na papel lamang pero taglay nito ang kasaysayan at kultura ng bawat bansa na gumagamit nito.

Tinatawag ang kauna-unahang selyo na Penny Black na inilabas sa publiko sa Bansang Inglatera noong ika-6 ng Mayo, 1840. Si Sir Rowland Hill, isang guro, ang nagdisensyo nito. Kaya tinatawag na  Penny Black dahil ang kulay nito ay itim. Ang disensyo nito ay inilalarawan  ang batang reyna na si Reyna Victoria. Dito na umusbong ang paggamit ng selyo mula sa bansang Inglatera hanggang ginamit na din ng lahat ng bansa sa buong mundo.

Alam ba ninyo na sa Asya, ang Pilipinas ang kauna-unahang bansa na gumamit ng selyo. Pagkatapos ng ika-labin-apat na taon mula sa unang paglabas ng selyo sa mundo, inilabas ang unang selyo ng Pilipinas sa Panahon ng mga Kastila noong ika-1 ng Pebrero, 1854. Taglay ng selyo na ito ang mukha ni Reyna Isabella II ng Espanya.

Kaya masasabi natin na sa selyo malalaman natin ang kasaysayan ng isang bansa pati na rin ang mayaman na kultura nito. Pinapakita sa selyo ang iba’t ibang larawan ng mga tao gaya ng mga president, mga bayani, mga imbentor, mga manlalaro, at iba pa. Pati mga iba’t ibang mga hayop gaya mga ibon, isda,  aso, pusa, insekto,  paru-paro, elepante, tigre, leon at halos lahat ng mga hayop sa mundo ay makikita natin sa maliit na selyo na ito. Ipinapakita rin nito ang mga gusali, hanap-buhay, mga uri ng sasakyan, mga bundok, mga anyong tubig, kalawakan, mga planeta, mga manlalakbay sa kalawakan, paglubog ng Titanic, pagsabog ng isang bulkan, pagbagsak ng isang sibilisasyon o nasyon, pagluluklok ng isang bagong halal na presidente ng isang bansa, mga iba’t ibang gusali, desyerto, at iba pa.

Maliban sa gamit nito para pang-hulog sa isang sulat, ang selyo ay isang mabisang gamit din sa pagtuturo. Kung ikaw ay guro ng kasaysayan, maaari mong gamitin sa pagtuturo ng heyograpiya, kasaysayan ng buong mundo, at mayamang kultura ng bawat bansa gaya ng kanilang mga piyesta, paniniwala, mga lider ng simbahan o lipunan.

Kung ikaw naman ay nagtuturo ng asignaturang Filipino at Ingles, maaari mong gamitin ito sa pagtuturo ng Panitikan dahil inilalarawan din nito ang mayamang panitikan ng isang bansa, mga dakilang manunulat nito, pati mitilohiya, at iba pang mga uri ng pamitikan ay ipinapakilala sa selyo.

Kaya ano pa ang inyong hinihintay, magsimula nang mangolekta ng selyo sa tulong ng inyong mga kamag-anak at kaibigay mula iba’t ibang bansa!

Friday, March 5, 2021

Local Historian, anyone?



Calling for a Local Historian, anyone?
A teacher in history is not a guarantee that you are a historian. In fact, most teachers in Social Studies are only teachers of history and we call them history teachers, but not historians. You don’t need to be a Social Studies teacher to become one; however, a  Social Studies teacher is an advantage and you have a home court advantage to become a historian as you have the knowledge of history.
            Yu don’t need to write history within the national level. We have some of them. You might not have a  space for that matter already and people might not be interested  in what you write about Philippine History. People might only think that you are just recycling the ideas of famous Filipino historians by merely using their books as your references. No need to become a copycat. Be a writer in your own right and earn your space under the sun. Anyway, the world is spacious. Try to occupy the unexplored area of history. Walk into a road not taken.
            In what way you can find your place under the sun and earn your mark to become a historian?
            Simply, engage in writing your local history. This is your best contribution in history. Try to go to your municipal library and ask for a local history of your barangay, a particular street in your town, or even your town history? Can you find one? In most cases, nobody has done the recording of your history in this manner. You can start writing the different time periods and gather information from your municipal library and even go to your provincial library.
            Start writing for your festival. Your town might have just started celebrating your town’s festival and recording the annual event is your greatest contribution. You can start answering the 4 Ws and an H ( Who initiated it, What is the festival is all about, When did it start, Where did it start, How did it start).
            Interview your WWII veterans. Only few of them are still alive today. After a few years, they might be gone forever. Interview them while they can still recall their memories during WWII.  It is better if you could ask them to write or narrate their experiences during WWII. Their handwriting will serve as primary document and you can keep it as your primary source. Interview as many surviving veterans as you can and compile their experiences in a memoir. In doing so, this is your contribution to history.
            Start writing your famous personalities in your town. You can start with the past and end up with personalities who are still active on their chosen career. Young people might not be aware that your town is the home of famous personalities in the world of business, sports, politics, education, tourism, etc.
            Write your local products. Start interviewing your local producers of products that have made a difference in the world market, just like the sword making industry in Brgy. Palacpalac, Pozorrubio, Pangasinan. Did you know that their swords have been used in famous Hollywood movies, Lord of the Rings, Brave Heart, to name a few?
            Think more…

Tuesday, June 30, 2020

POZORRUBIO: THE MISSPELLED TOWN IN THE PHILIPPINES


POZORRUBIO: THE MISSPELLED TOWN IN THE PHILIPPINES
by: Rodrigo P. de Vera, Jr., EdD.

          There are 48 towns in Pangasinan and 1,488 towns in the Philippines as of September 7, 2019, but there is one town that is unique in terms of its name. .

         From the conglomeration of interviews during regional teachers’ seminars and sports events like Region 1 Athletic Association ( R1AA), printed media, advertisements, signage of public utility vehicles, kilometer posts, messages from social media, printed postal addresses, etc., you find the uniqueness of the spelling of this town. It is quite confusing, yet entertaining at the same time.
How did they spell it? Here is the long list of spelling:Posorobio, Posorubio, Posorobyu, Posorrubio, Possorobio, Possorrobbio, Possorrubio, Possoubbio, Pusurobio, Pussurubio,Pozorobio, Pozorrobio, Pozorubio,Pozurrobio, Pozzorobio, Pozzorrubio, Pozzorubbio, ,Pozzorrobio, Pozzorubio, Pozzorrubio, Pozzorobio, Pozurubio, Puzurubio, Puzzorobio, Puzzrrurrubio, Puzzurubio, Puzzurrubbio, etc.

          What’s in a name?

          Pozorrubio started with a simple name Claris. Yes, Claris. Why Claris? Claris was a sitio of San Jacinto, Pangasinan. The name Claris was derived from Juan dela Cruz Palaris, the leader of the 1762 Spain revolt of Binalatongan (now San Carlos City). What's our connection with San Carlos City anyway? Well, early settlers in Pozorrubio came from San Carlos City and that's the reason why many Pozorrubians speak Pangasinan. Further, Claris was named in honor of Palaris, king of Pangasinan. Claris is now known as Amagbagan.

          On January 2, 1834, Don Francisco Itliong, the Gobernadorcillo of San Jacinto, Pangasinan sent his petition for the creation of “visita yermita” or small church/ chapel  in the sitio and the petition was granted by Governor-General PascualEnrile y Alcedoon March 12, 1834. The inauguration of the new barrio with a population of about 700 was led by Fr. Domingo Naval, the Vicar of San Jacinto. However, the foundation of a visita y ermita started only in 1839 and finally done in 1842.
After 35 years, a petition to convert the barrio to a townwas led by Don Benito Magno and his 11 fellow landowners of Barrio Claris to, the Governor-General of the Philippines thru the Alcalde Mayor of Pangasinan. In return, the Alcalde Mayor referred the petition to the authorities of San Jacinto.

          On August 7, 1868,  Don Domingo Estarisdela Cruz, Governadorcillo of San Jacinto and the Comunidad de Principalescomplied with the order of the Alcalde Mayor of Pangasinan to convert Claris into a new town independent of San Jacinto.  With the completion of all the requisites for the creation of a new town, the Alcalde Mayor finally endorsed the petition on February 9, 1869 to the Governor-General.

          The Governor-General referred the petition to the Bishop of Nueva Segovia, Vigan for his comments and recommendation on February 22, 1869.  In response, Fr. Juan, the Bishop of Nueva Segovia, Vigan favourably recommended the creation of the new town of Claris with a parish independent from that of San Jacinto.

          With series of consultation and recommendation from church officials and political leaders of San Jacinto and Alcalde Mayor of Pangasinan and of course with the ardent follow up from the landowners of Barrio Claris to the Governor-General,  finally on November 3, 1869, Governor-General Carlos Maria dela Torre y Navacerrada, alias Conde de Pozor (the Count of Pozor) decreed the creation of a new town from Barrio Claris to its new name Pozorrubio after his birthplace  in Spain. 

          On January 13, 1870, the new town of Pozorrubio was finally and formally inaugurated. Thus, that’s how we got the name of our town with full approval of the townspeople of Pozorrubio. It was the Governor-General of the Philippines himself who spelled out the name of our town correctly!